ARSAMA YOL AÇTIRMAK İÇİN NE YAPMALIYIM?
Geçit hakkı, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen haklardan birisidir. Böylelikle, bir taşınmazın herhangi bir yolla bağlantısı ya da yolun yapılması için yeterli bir alan bulunmuyorsa, taşınmazın çevresinde bulunan taşınmazlar üzerinde gerekli alanın belirli bir bedel karşılığında sağlanması olarak ifade edilebilir.
Örneğin, eviniz yolla herhangi bir bağlantısı bulunmuyor ve yolun yapılması için gerekli alana sahip değilseniz, komşunuzun arsası üzerinde belirli bir bedel karşılığında evinize yol yapılmasını mahkemeden talep etme hakkınız bulunmaktadır.
Böylelikle, yolu olmayan arsa veya ev sahiplerinin, “geçit hakkı” davası açarak taşınmazı için gerekli yolun yapılmasını talep etme hakları bulunmaktadır.
Arsama İkinci Yolu Açtırmak İçin Dava Açabilir Miyim?
Geçit hakkı davasının açılabilmesi için öncelikle arsa ve ev sahibinin yolu olmayan bir taşınmazı olması gerekmektedir. Taşınmazın anayola herhangi bir geçişinin olmaması ya da mevcut olan geçişin gereksinimleri tam olarak sağlayamıyor olması durumunda da geçit hakkı davası açılabilmektedir.
Dava Açmadan Yol Açtırılabilir Miyim?
Eğer ki taşınmazınızın herhangi bir yolu bulunmuyor ya da mevcut olan yol hiçbir şekilde ihtiyaçlarınızı karşılamıyorsa, kanunda belirtilen diğer şartları bulunsa dahi kendiliğinden geçit hakkı, taşınmaz sahibine tanınmaz.
Her ne kadar geçit hakkının tarafınıza verilmesi için dava açmışsanız ve davacı olarak talepte bulunmuş olsanız dahi, mahkeme keşif ve bilirkişi yöntemlerine başvurarak ihtiyacın tam olarak nasıl karşılanması gerektiği hakkında detaylı bir araştırma yapacaktır.
Uygun bir geçit hakkının tesis edilebilmesi için taşınmazların ve özelliklerinin bir bütün şekilde korunup bozulmasının engellenmesi gerekmektedir.
Geçit Hakkı Davası İle Yolu İstediğim Gibi Belirleyebilir Miyim?
Geçit hakkı davası ile taşınmaz için uygun bir yol yapılması talep edilirken, yapılması istenen yol komşuların taşınmazların üzerinden açılmaktadır. Böylelikle, uygun bir geçit yerinin yapılması hedeflenirken komşuluk hukuku da gözetilerek komşunun taşınmazı üzerinde yeni bir yol yapılacaktır. Bu duruma bağlı olarak da gerek komşunun taşınmazı gerekse de yol yapımı için tarafların fedakârlıklarının eşit ve hakkaniyetli bir şekilde gözetilmesi gerekmektedir.
Arsama Açılan Yol Komşumun Tarlasından Geçerse Komşuma Para Ödeyecek Miyim?
Komşunun taşınmazı üzerinde yol yapılacağı için komşuya fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi gözetilerek bir denkleştirme bedelinin ödenmesi gerekmektedir. Bu bedel taşınmazın özellikleri ve objektif hususlar gözetilerek komşu lehine uzman bilirkişiler tarafından belirlenmelidir. Böylelikle herhangi bir şekilde taşınmazına yol yapılması için lehine geçit hakkı tanınan kimse, komşusu adına belirlenen denkleştirme bedelini ödemekle yükümlü olacaktır.
Dedemin Arsasına Yol Gitmiyor, Dava Açabilir Miyim?
Taşınmazına ait herhangi bir yol bulunmayan ya da mevcut olan yolun hiçbir şekilde elverişliliği bulunmayan taşınmaz sahipleri ya da taşınmazın mirasçıları, taşınmazları için yol yapılabilmesi adına geçit hakkının tesis edilmesi için mahkemeye başvurabilir.
Her ne kadar kural olarak geçit hakkı taşınmaz sahibine ait devredilemeyen ve miras yoluyla devredilemez olsa da hakkın kurulması anında geçit hakkının devredilmesi ve mirasçılara da geçebilmesi yönünde karar alınabilir.
Arsama Yol Açtırmak İçin Kime Karşı Dava Açacağım?
Burada davaya konu olan esas hak mülkiyet hakkı olduğu için, hangi komşuya ait taşınmaz üzerinde hareket edileceği hususlarının eksiksiz bir şekilde taraf olarak gösterilmesi gerekmektedir. Yol açılacak taşınmaz üzerinde paylı veya elbirliği halinde mülkiyet hakkı söz konusu ise bu dava tüm hak sahiplerine karşı açılmalıdır.
Ayrıca yol açılacak olan taşınmaz üzerinde intifa hakkı, oturma hakkı, üst hakkı, rehin hakkı gibi hakların söz konusu olması halinde de geçit hakkının tesis edilmesi adına bahsi geçen hakların sahipleri de davada davalı olarak gösterilmelidir.
Arsama Yol Açtırmak İçin Nerede Dava Açacağım?
Geçit hakkı davasının açılması için görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise geçit hakkının tesis edilmesi istenen taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Örneğin; Isparta’da bulunan bir taşınmaz için geçit hakkı tesis edilmesi gerekiyorsa bu durumda görevli ve yetkili mahkeme Isparta Asliye Hukuk Mahkemeleri olacaktır.
Arsama Yol Açtırmak İçin Dava Masraflarını Kim Ödeyecek?
Geçit hakkı masrafları için geçit hakkına ilişkin bedeller gözetilerek peşin harç ve başvuru harçlarının davayı açan tarafından yatırılması gerekmektedir. Ayrıca kendisine zorunlu geçit hakkının tesis edilmesi isteyen taşınmaz sahibi, her ne kadar kanuna ve hukuka uygun bir şekilde hareket ediyor olsa da mahkeme tarafından belirlenecek olan tutarı ödemesi gerekmektedir.
Dava Açmadan Arsama Yol Açtırabilir Miyim?
Mahkeme yoluna başvurmaksızın taraflar aralarında sözleşme yaparak da geçit hakkının tesis edilmesi yönünde anlaşabilirler. Böylelikle dava açılmadan aralarındaki sözleşmeye istinaden geçit hakkı kapsamında taşınmaza yol açtırılabilir.
