KİLOMETRESİ DÜŞÜRÜLMÜŞ ARAÇ SATAN KİŞİNİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI NELERDİR?
Ülkemizde son zamanlarda kilometresi düşürülmüş araç satışlarından kaynaklı mağdur olan birçok alıcı bulunmaktadır. Bu durumlarda alıcının bazı hakları ve satıcıların da bazı hukuki sorumlulukları bulunmaktadır. Satıcının sorumlulukları hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk olmak üzere iki şekildedir.
1-) Satıcının Hukuki Sorumluluğu:
Satıcının hukuki sorumluluğu ile bahsedilen satıcının ayıplı mal satmaktan dolayı meydana gelen sorumluluğudur. Ayıbın açık olması veya gizli olması satıcının sorumluluğunu etkileyecektir. Satın alınan malın gözle görülebilecek şekilde ayıbının bulunması haline açık ayıp denir. Satın alınan malın gözle görülmeyen ve malın kullanılmasıyla ortaya çıkan ayıbı varsa buna da gizli ayıp denir. Aracın kilometresinin düşürülmesi gözle fark edilebilecek bir şey olmaması sebebiyle burada satıcı gizli ayıptan sorumlu olacaktır. Yani satıcı, alıcının mağduriyetini gidermek zorunda kalacaktır.
2-)Satıcının Cezai Sorumluluğu:
Türk Ceza Kanunun 157. Maddesi dolandırıcılık suçunu düzenlemiştir. İlgili maddeye göre hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, karşı tarafın zararıyla kendine yarar sağlayan kişi dolandırıcılık suçunu işlemektedir. Bu durumda satıcı hem hapis cezasıyla hem de adli para cezası ile sorumlu tutulabilecektir.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hakları Nelerdir?
Malın ayıplı olduğunun tespiti halinde alıcının bazı hakları doğmaktadır. Bu haklar incelenecek olursa:
1-) Sözleşmeden Dönme:
Kilometresi düşürülmüş arabayı alan kişi, satıcıya yapacağı bir bildirimle sözleşmeden döneceğini söyleyebilir. Dönme iradesiyle birlikte sözleşme kurulduğu andan itibaren geçersiz sayılacaktır. Bu durumda alıcı ve satıcı birbirlerinden aldıklarını iade etmek zorundadır. Yani arabayı alan kişi verdiği parayı satıcıdan alıp, aracı da satıcıya teslim etmek zorundadır.
2-) Satış Bedelinde Ayıp Oranında İndirim İsteme:
Kilometresi düşürülmüş aracı alan kişi her zaman bu aracı iade etmek isteyebilir. Alıcının aracı kullanmaya devam edip kilometresinin gösterilenden fazla olması nedeniyle aracın azalan bedelini satıcıdan isteyebilir. Ancak satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise bu durumda alıcı diğer seçimlik haklarından yararlanmak zorundadır.
3-) Satılanın Ücretsiz Onarılmasını İsteme:
Alıcının haklarından bir tanesi de ücretsiz onarım hakkıdır ancak kilometresi düşürülen araçlara bunun uygulanması mümkün değildir.
4-) Satılanın Ayıpsız Benzeri ile Değiştirilmesini İsteme
Bu hak da aynı ücretsiz onarım isteme hakkı gibi alıcıya tanınmış bir haktır ancak araçların birbirinden farklılık gösteren birçok özelliği bulunduğu için kilometresi düşürülmüş araçlar bakımından her zaman mümkün olmayabilir.
Satıcı Kilometrenin Düşürüldüğünü Bilmese De Sorumlu Olur Mu?
Türk Borçlar Kanununda açıkça satıcının bilmediği ayıptan da sorumlu olduğu belirtilmiştir. Yani araç kilometre düşürme işlemini satıcı değil de başka birisi yapmış ve satıcıda bu işlemi bilmemiş olsun. Bu durumda satıcı yine de alıcıya karşı hukuki sorumluluğu vardır ancak satıcı kilometreyi düşürme işlemini yapan kişiye rücu edebilir. Örnek vererek anlatmak gerekirse A kişisi kendi aracının kilometresini düşürüp B’ye satıyor. B ise bu durumu hiç fark etmeden bir süre kullandıktan sonra paraya ihtiyacı olduğu için aracı C’ye satıyor. Bu durumda aracın kilometresinin düşürüldüğünü bilmeyen B, C’ye karşı sorumlu olacaktır. Ancak daha sonra B kişisi kendi malvarlığında meydana gelen zarardan dolayı C’ye rücu edebilecektir. Ayrıca tekrar belirtmek gerekir ki C kişi de Türk Ceza Kanunları hükümleri uyarınca dolandırıcılıktan da ayrıca sorumlu olacaktır.
Kilometresi Düşürülmüş Araçta Alıcının Alacağı Tazminat Nasıl Belirlenir?
Araca sahip olmaya devam edip bedelde ayıp oranında indirim talep etme veya aracı iade edip bedelini iade alma haklarında bir hesaplama yapılacaktır. Burada hesaplama o dönemin araç piyasa ederi, ayıp oranı, vs. gibi ihtimaller gözetilerek bilirkişi tarafından yapılacaktır. Bunun ne kadar olacağı tamamen somut olayın özelliklerine bağlıdır. Burada genellikle aracın ayıpsız halinin değeri ve ayıplı iken ki halinin piyasa değeri hesaplanarak aradaki farka belirli eklemelerin yapılması şeklinde olur. Tarafların kendi arasında belirlediği bedelden bağımsız bir tespit yapılır.
Kilometresi Düşürülmüş Araçlarla İlgili Dava Açma Süresi Kaç Yıldır?
İkinci el kilometresi düşürülmüş araç satışlarında dava açma süresi satıcının kusur oranına göre değişmektedir. Eğer ki satıcının ağır kusuru bulunmaktaysa yani satıcı kilometreyi kendisi düşürmüş veya düşürüldüğünü bildiği halde bunu alıcının bilgisine sunmadan aracı satmışsa satış tarihinden itibaren on yıllık genel zamanaşımı burada söz konusu olacaktır. Alıcı on yıl içerisinde dava açabilir. Satıcının ağır kusurunun bulunmadığı durumlarda ise alıcı, satıcıya satış tarihinden itibaren iki yıl içinde başvurmalıdır. Ayrıca belirtmek gerekir ki alıcı kilometre düşünme işlemini öğrendiği anda satıcıya bildirimde bulunması gerekir.
Kilometresi Düşürülmüş Araçlarla İlgili Kimlere Karşı Dava Açılabilir?
Kilometresi düşürülmüş aracı satın alan alıcı, bu davayı yalnızca aracı kendisine satan kişiye karşı açabilecektir. Burada kilometrenin kim tarafından düşürüldüğünün bir önemi bulunmamaktadır. Kilometreyi bir başkası da düşürmüş olsa alıcı açacağı davayı aracı kendisine satan satıcıya karşı açmak zorundadır.
Kilometresi Düşürülmüş Araçlarla İlgili Açılacak Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme Nedir?
Kilometresi düşürülmüş araçlarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemeleridir.
Kilometresi Düşürülmüş Araçla İlgili Olarak Açtığım Dava Devam Ederken Aracı Kullanmaya Devam Edebilir Miyim?
Kilometresi düşürülmüş aracınız ile ilgili açmış olduğunuz davanın, dava süreci devam ederken aracı kullanmanız da herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Aracı kullanabilirsiniz.
Kilometresi Düşürülmüş Araçla İlgili Olarak Açtığım Dava Devam Ederken Aracı Satabilir Miyim?
Kilometresi düşürülmüş araçla ilgili açtığınız davada, dava süreci devam ederken aracı satmanızda herhangi bir problem bulunmamaktadır. Ancak önemle vurgulamak gerekir ki araç kilometresi düşürüldüğü için ayıplı maldır. Eğer ki aracı satmadan önce usulüne uygun bir şekilde araçtaki kilometre düşürmeden kaynaklı ayıbı alıcıya bildirmezseniz yukarıda bahsedilen satıcının sorumlulukları, sizin için de söz konusu olacaktır.
