Foreign Exchange piyasaları ya da yaygın kullanılan adıyla Forex Piyasası, yabancı paraların birbiri ile arasındaki kur farkı oranında yararlanılarak bir ülkenin para birimi ile diğer ülkenin para biriminin satın olması sonucunda gerçekleştirilen döviz değiş tokuşu yani alım-satım işlemlerinin tümünü ifade etmektedir. Bu piyasa içerisinde gerçekleştirilen işlemlere, Forex işlemleri diğer bir adlandırmayla kaldıraçlı işlemler denilmektedir.
Forex İşlemi (Kaldıraçlı İşlem) Nasıl Yapılır?
Forex işlemlerini (kaldıraçlı işlemleri) genel olarak aracı şirketler ve yatırımcılar oluşturmaktadır. Forex işlemi (kaldıraçlı işlem) yapmak için, Forex işlemi yapan aracı şirketten hesap açılması gerekmektedir. Aracı şirketten hesap açılması dışında başkaca bir başvuruya gerek kalmaksızın Forex işlemi (kaldıraçlı işlem) gerçekleştirilebilmektedir.
Forex Piyasası, Forex işlemlerinin (kaldıraçlı işlemlerin) telefon, bilgisayar, internet ağı gibi araçlar üzerinden gerçekleştirilmesi sebebiyle tezgâh üstü piyasa olarak kabul edilmektedir.
Forex Piyasasının Yasal Denetimi Var Mıdır?
Forex Piyasasının yasal denetimi, her ülkenin kendi yasal denetimine tabidir. Türkiye de Forex Piyasasının yasal denetimi Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yapılmaktadır.
Hangi Forex Şirketi İle Forex İşlemi Yapılmalıdır?
Forex işlemi yapan aracı şirketlerin, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından lisanslı (aracılık yetkisine sahip) olması ve Forex işlemlerinin gerçekleştirilebileceği bir organizasyon yapısının bulunması gerekmektedir. Lisansı olmayan ve Forex işlemlerini gerçekleştirilebilecek bir organizasyon yapısı bulunmayan şirketin, Türkiye de Forex işlemlerini yapmaya kanunen yetkili değildir. Türkiye’de Forex işlemi yapmaya yetkisi bulunan lisanslı şirketlere Sermaye Piyasası Kurulu’nun resmi sitesi olan http://www.spk.gov.tr‘den ulaşabilirsiniz.
Devlet Memuru Forex İşlemi Yapabilir Mi?
Ticari ve yatırım bankaları, merkez bankaları, finansal kuruluşları, global şirketler, emekli sandıkları, çeşitli türdeki fonlar ve bireysel özel yatırımcılar Forex işlemi yapabilmektedir. Devlet memurları da herhangi bir görev almamaları kaydıyla genel olarak anonim şirketler ile halka açık anonim şirketlerde pay sahibi olmalarına yasal bir engel bulunmaması sebebiyle forex işlemi yapmasında herhangi bir mahsur bulunmamaktadır.
Forex İşlemlerinden Elde Ettiğim Kazancın (Gelirin) Vergisi Olur Mu?
Forex işlemleri diğer bir adlandırmayla kaldıraçlı işlemler, 01.01.2021 tarihinden itibaren diğer sermaye piyasası aracı olarak kabul edilmiş olup 1 Ocak 2021 Cuma gününden itibaren Forex işlemleri sonucunda elde edilen kazançların (gelirlerin) vergiye tabi olacağı düzenlenmiştir. Buna göre 2021 yılı itibariyle Forex işlemlerinden (kaldıraçlı işlemlerden) elde edilen kazançlara (gelirlere) %10 stopaj vergisi uygulanacaktır.
Foreks İşlemlerinde Ödenen Stopaj Vergisi Geri Alınabilir Mi?
Forex işlemlerinden elde edilen kazançlara uygulanan vergilendirmenin hatalı olması halinde ödenen stopaj vergisinin geri alınabilmesi için hatalı vergilendirmeyi yapan vergi dairesine bir dilekçe ile başvuru yapılmalıdır.
Stopaj Vergisi Geri Alınabilmesi İçin Vergi Dairesine Başvurunun Süresi Var Mıdır?
Vergi dairesinden vergi işlemlerindeki hataların giderilmesi ve ilgili hatanın düzeltilmesi için düzeltme zamanaşımı içerisinde başvuruda bulunmak gerekmektedir. Zamanaşımı, Forex işleminden elde edilen kazancın gerçekleştiği yılı izleyen takvim yılının başından itibaren beş yıldır.
Stopaj Vergisi İçin Vergi Dairesine Yaptığım Başvuru Sonucunda Ne Olur?
Vergi dairesinin, yapılan başvuruya 30 gün içerisinde cevap verme zorunluluğu bulunmaktadır. Olumlu ihtimalde vergi dairesi bu süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul ederek vergilendirmenin düzeltilmesine ve ödenen stopaj vergisinin iadesine karar verebilmektedir. Olumsuz ihtimalde ise;
- Vergi dairesi, 30 günlük süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul etmemektedir.
- Vergi dairesi, 30 günlük süre içerisinde yapılan başvuruya herhangi bir cevap vermemektedir.
Hatalı vergilendirmeyi yapan vergi dairesinin 30 günlük süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul etmemesi veya yapılan başvuruya herhangi bir cevap vermemesi durumunda ise sürenin bitiminden sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı’na “Şikâyet Yoluyla Başvuru” dilekçesi ile başvuru yapılması gerekmektedir.
Stopaj Vergisi İçin Vergi Dairesine Yaptığım Başvuru Olumsuz Sonuçlanırsa Ne Yapabilirim?
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yapılan başvuruya 30 gün içerisinde cevap verme zorunluluğu bulunmaktadır. Olumlu ihtimalde Bakanlık bu süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul ederek vergilendirmenin düzeltilmesine ve ödenen stopaj vergisinin iadesine karar verebilmektedir. Olumsuz ihtimalde ise;
- Bakanlık, 30 günlük süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul etmemektedir.
- Bakanlık, 30 günlük süre içerisinde yapılan başvuruya herhangi bir cevap vermemektedir (Zımnen Ret).
Forex İşlemlerinde Hatalı Vergilendirme Sebebiyle Dava Açılır Mı?
Bakanlığın 30 günlük süre içerisinde vergilendirmenin hatalı olduğunu kabul etmemesi veya yapılan başvuruya herhangi bir cevap vermemesi (zımnen ret) durumunda ise sürenin bitiminden sonra Vergi Mahkemesi’nde dava açılabilmektedir.
Forex İşlemlerinde Hatalı Vergilendirme Sebebiyle Hangi Vergi Mahkemesinde Dava Açmalıyım?
Bir kimse, Forex işlemlerin hatalı vergilendirmeye tabii tutulduğunu fark ettiyse bu işlemi gerçekleştiren, daha da açık bir ifadeyle hatalı vergilendirmeyi yapan vergi dairesinin bulunduğu yerdeki vergi mahkemelerine başvurabilir. Kendisine hatalı vergilendirme yapıldığını düşünen kimsenin, 30 gün içerisinde vergi mahkemesine başvurması gerekmektedir.
Ancak vergilendirme sürecinde söz konusu olayın daha çık maddi bir hatadan kaynaklanması halinde Vergi Usul Kanunu’nda düzeltme ve şikayet müessesi düzenlenmiştir. Böylelikle hesap ve vergilendirme hatalarına karşı önce düzeltme ve şikayet yoluna başvurulabilecek olup pahalı bir dava sürecinden kaçınılabilecektir.
Forex İşlemlerinde Hatalı Vergilendirme Sebebiyle Dava Açmak Ne Kadar Masraflı Olur?
Vergi mahkemesine bazı masraf ve harçların yatırılması gerekmektedir. Bu hususlar 2022 yılı itibarıyla;
-başvurma harcı 80,70 TL,
– toplam miktarın binde 4,55’i kadar nispi harç,
-nispi harca tabi tutulmamış olan tarhiyat veya ceza kesme ve diğer işlemler için 80,70 TL ve
– 2.80 TL tarafların isteği üzerine verilecek karar suretleri için her sayfasından alınmak üzere suret harçları olarak düzenlenmiştir.
